Pramukhstudyqueen5

પ્રકરણ 21: સામાજિક પરિવર્તન બાળ અધિકારો, RTI, ભ્રષ્ટાચાર અને લોકપાલની સંપૂર્ણ સમજૂતી 👶 ૧. બાળકોના અધિકારો (UN અને ભારત) બાળકો એ દેશની સંપત્તિ છે. ૧૯૯૨માં સંયુક્ત રાષ્ટ્રોએ (UN) બાળકોના અધિકારો જાહેર કર્યા: જીવવાનો અધિકાર: દરેક બાળકને જીવવાનો અને પોતાના વિકાસનો અધિકાર છે. શિક્ષણનો અધિકાર (RTE): ૬ થી ૧૪ વર્ષના તમામ બાળકોને મફત અને ફરજિયાત શિક્ષણ મેળવવાનો હક છે. રક્ષણ: શારીરિક-માનસિક શોષણ કે નશાખોરી સામે રક્ષણ મેળવવાનો હક. અભિવ્યક્તિ: પોતાના વિચારો રજૂ કરવાનો હક. 💰 ૨. ભ્રષ્ટાચાર: દેશને લાગેલું ઉધઈ ભ્રષ્ટાચાર એટલે સાર્વજનિક હોદ્દાનો ઉપયોગ પોતાના અંગત સ્વાર્થ માટે કરવો. રોકવાના ઉપાયો: એન્ટી કરપ્શન બ્યુરો (ACB): લાંચ લેતા અધિકારીઓને પકડવા માટે. (હેલ્પલાઇન નંબર: ૧૦૬૪). લોકપાલ અને લોકાયુક્ત: ઉચ્ચ પદો પર રહેલા લોકોના ભ્રષ્ટાચારની તપાસ કરવા માટે. ...

પ્રકરણ 20: ભારતની સામાજિક સમસ્યાઓ અને પડકારો સાંપ્રદાયિકતા, જ્ઞાતિવાદ અને આતંકવાદની સંપૂર્ણ સમજૂતી 🤝 ૧. સાંપ્રદાયિકતા: અર્થ અને ઉપાયો જ્યારે કોઈ વ્યક્તિ કે જૂથ પોતાના ધર્મને શ્રેષ્ઠ માની બીજા ધર્મને નીચું ગણે અને ધર્મના નામે ઝઘડો કરે, તેને સાંપ્રદાયિકતા કહેવાય. રોજિંદું ઉદાહરણ: સોશિયલ મીડિયા પર કોઈ ધર્મ વિશે ખોટી અફવા ફેલાવીને લોકો વચ્ચે વેરઝેર પેદા કરવું. દૂર કરવાના ઉપાયો: શિક્ષણ દ્વારા બાળકોમાં 'સર્વધર્મ સમભાવ'ની ભાવના કેળવવી. રાજકીય પક્ષોએ ધર્મના નામે મત ન માંગવા જોઈએ. સામાજિક કાર્યકર્તાઓ અને મીડિયાએ દેશની એકતા પર ભાર મૂકવો. 🛡️ ૨. લઘુમતીઓ અને નબળા વર્ગોનું રક્ષણ ભારતનું બંધારણ દરેક નાગરિકને સમાન હક આપે છે, ખાસ કરીને અનુસૂચિત જાતિ (SC) અને અનુસૂચિત જનજાતિ (ST) માટે: કલમ ૧૭: અસ્પૃશ્યતા (Untouchability) નાબૂદ ...