Pramukhstudyqueen5

પ્રકરણ 22: પ્રકૃતિમાં પોષણ-વ્યવસ્થા - સંપૂર્ણ રિવિઝન નોટ્સ આ પ્રકરણ નિવસનતંત્રમાં ઊર્જાના વહન અને સજીવો વચ્ચેના આહાર સંબંધોને સમજવા માટે પાયારૂપ છે. પરીક્ષામાં ઝડપી રિવિઝન માટે આ નોટ્સ ૧૫૦૦ શબ્દોના વિસ્તારમાં તમામ નાના-મોટા મુદ્દાઓને આવરી લે છે. ૧. નિવસનતંત્રના પાયાના ખ્યાલો નિવસનતંત્ર એટલે જૈવિક સમુદાય અને તેના ભૌતિક પર્યાવરણ વચ્ચેની આંતરક્રિયા. તેના મુખ્ય બે પાસાઓ છે: અજૈવિક પરિબળો: અકાર્બનિક દ્રવ્યો (નાઈટ્રોજન, ફોસ્ફરસ), આબોહવાકીય પરિબળો (તાપમાન, ભેજ, પ્રકાશ). જૈવિક પરિબળો: ઉત્પાદકો, ઉપભોગીઓ અને વિઘટકો. ૨. સજીવોનું પોષણ આધારિત વર્ગીકરણ (વિગતવાર) નિવસનતંત્રમાં કાર્યની દ્રષ્ટિએ સજીવોને નીચે મુજબના સ્તરોમાં વહેંચવામાં આવ્યા છે: ક્રમ શ્રેણી કાર્ય અને લાક્ષણિકતા ઉદાહરણ ...

પ્રકરણ 21: સામાજિક પરિવર્તન બાળ અધિકારો, RTI, ભ્રષ્ટાચાર અને લોકપાલની સંપૂર્ણ સમજૂતી 👶 ૧. બાળકોના અધિકારો (UN અને ભારત) બાળકો એ દેશની સંપત્તિ છે. ૧૯૯૨માં સંયુક્ત રાષ્ટ્રોએ (UN) બાળકોના અધિકારો જાહેર કર્યા: જીવવાનો અધિકાર: દરેક બાળકને જીવવાનો અને પોતાના વિકાસનો અધિકાર છે. શિક્ષણનો અધિકાર (RTE): ૬ થી ૧૪ વર્ષના તમામ બાળકોને મફત અને ફરજિયાત શિક્ષણ મેળવવાનો હક છે. રક્ષણ: શારીરિક-માનસિક શોષણ કે નશાખોરી સામે રક્ષણ મેળવવાનો હક. અભિવ્યક્તિ: પોતાના વિચારો રજૂ કરવાનો હક. 💰 ૨. ભ્રષ્ટાચાર: દેશને લાગેલું ઉધઈ ભ્રષ્ટાચાર એટલે સાર્વજનિક હોદ્દાનો ઉપયોગ પોતાના અંગત સ્વાર્થ માટે કરવો. રોકવાના ઉપાયો: એન્ટી કરપ્શન બ્યુરો (ACB): લાંચ લેતા અધિકારીઓને પકડવા માટે. (હેલ્પલાઇન નંબર: ૧૦૬૪). લોકપાલ અને લોકાયુક્ત: ઉચ્ચ પદો પર રહેલા લોકોના ભ્રષ્ટાચારની તપાસ કરવા માટે. ...